Kayan Yapboz: Sayıları Boşluğa Kaydırarak Sırala
Taşları boş kareye kaydırın ve sayıları 1’den başlayarak sıraya dizin. Her karışık tahtanın çözümü vardır.
Kayan yapboz, numaralı taşların bir boş kare yardımıyla kaydırılarak sıraya dizildiği bir mantık bulmacasıdır. Klasik hâli 4×4 tahtada 15 taş ve bir boşluktan oluştuğu için “15 bulmacası” olarak da bilinir.
Bulmaca 1870’lerin sonunda Amerika Birleşik Devletleri’nde ortaya çıktı ve 1880’de kısa sürede büyük bir furyaya dönüştü. O günden bu yana hem oyuncak hem de matematikçilerin ve bilgisayar bilimcilerinin üzerinde çalıştığı klasik bir problem olarak yaşıyor.
Buradaki oyunda 3×3 kolay, 4×4 klasik ve 5×5 zor tahta seçebilirsiniz. Tahtalar yalnızca kurallara uygun hamlelerle karıştırıldığı için her karışık tahtanın mutlaka bir çözümü vardır.
Kayan yapboz nasıl oynanır?
- Tahta boyutunu seçin; taşlar karışık hâlde gelir.
- Boş karenin yanındaki bir taşa dokunun ya da tıklayın; taş boşluğa kayar.
- Aynı satırda ya da sütunda daha uzaktaki bir taşa dokunursanız aradaki bütün taşlar birlikte kayar.
- Bilgisayarda ok tuşlarıyla da oynayabilirsiniz: ok, taşın hangi yöne kayacağını gösterir.
- Sayılar sol üstten başlayarak sıraya dizildiğinde ve boşluk sağ alt köşede kaldığında bulmaca çözülür.
Kayan yapboz nasıl çözülür?
Kayan yapboz en kolay satır satır çözülür: önce en üst satırı, sonra ikinci satırı yerleştirir, son iki satıra gelince sütun sütun ilerlersiniz.
Bir satırı tamamlamanın püf noktası son iki taştır. Satırın son taşını önce kendi yerinin hemen altına getirin, sondan bir önceki taşı da satırın son karesine koyun; ardından iki taşı birlikte döndürerek yerlerine oturtun. Tamamladığınız satırlara bir daha dokunmamaya çalışın.
Son iki satırda aynı yöntemi sütunlara uygulayın: önce sol sütunun iki taşını, sonra bir sonrakini yerleştirin. Son 2×2’lik bölüm, taşları döndürerek kolayca tamamlanır.
Her kayan yapboz çözülebilir mi?
Hayır. Taşların rastgele dizildiği bütün düzenlerin tam yarısı çözülemez; ama bu sayfadaki bulmacalar her zaman çözülebilir.
Bunun nedeni bir parite kuralıdır: iki taşın yerini kaydırmadan değiştirmek, hiçbir kaydırma dizisiyle elde edilemez. 1880’deki furyada bilinen bir ödüllü bulmaca da tam olarak bu yüzden çözülemiyordu. Buradaki tahtalar sıralı hâlden başlayıp yalnızca kurallara uygun kaydırmalarla karıştırıldığı için çözümleri vardır.
Tahta boyutu zorluğu nasıl etkiler?
Tahta büyüdükçe taş sayısı ve gereken hamle sayısı hızla artar: 3×3 tahtada 8, 4×4 tahtada 15, 5×5 tahtada 24 taş vardır.
3×3 tahta yöntemi öğrenmek için idealdir ve birkaç dakikada çözülür. 4×4 klasik bulmacadır; ilk denemelerde onlarca hamle gerektirir. 5×5 tahta aynı yöntemle çözülür ama sabır ister. En az hamle sayınız ve en iyi süreniz her tahta için ayrı tutulur.
Kayan yapboz hakkında sık sorulanlar
Kayan yapboz ücretsiz mi?
Evet. Oyun ücretsizdir, üyelik ya da indirme gerektirmez ve tarayıcıda çalışır.
Neden 15 bulmacası deniyor?
Klasik hâli 4×4 tahtada 15 numaralı taş ve bir boşluktan oluştuğu için bu adla anılır.
Bir taşı birden fazla kare kaydırabilir miyim?
Evet. Boşlukla aynı satırda ya da sütunda bulunan bir taşa dokunduğunuzda aradaki bütün taşlar birlikte kayar; her kayan taş bir hamle sayılır.
Rekorlarım kaydediliyor mu?
En az hamle sayınız ve en iyi süreniz yalnızca kendi tarayıcınızda, her tahta boyutu için ayrı ayrı saklanır.