Olasılık Hesaplama
İki olayın olasılığını yazın; birlikte, ayrı ayrı ve hiç gerçekleşmeme ihtimallerini görün.
Sonuçlar
- A ve B birlikte (ikisi de)
- A veya B (en az biri)
- Yalnızca biri
- Hiçbiri
- A gerçekleşir, B gerçekleşmez
- A gerçekleşmez
- 5 denemede A en az bir kez
- 5 denemede A her seferinde
Hesap, A ve B olaylarının birbirinden bağımsız olduğunu varsayar.
Olasılık, bir olayın gerçekleşme şansını 0 ile 1 (ya da %0 ile %100) arasında bir sayıyla ifade eder. İki olay birbirini etkilemiyorsa bağımsızdır ve birlikte gerçekleşme olasılıkları çarpılarak bulunur.
Sezgi burada sık yanılır: %50 ve %30 ihtimalli iki olayın ikisinin de gerçekleşme şansı yalnızca %15’tir. Tekrarlı denemelerde ise küçük ihtimaller hızla büyür.
Olasılık nasıl hesaplanır?
- A olayının olasılığını yüzde olarak yazın.
- B olayının olasılığını yazın.
- A’nın kaç kez deneneceğini girerseniz en az bir kez gerçekleşme olasılığını da görürsünüz.
Olasılık formülü
P(A ve B) = P(A) × P(B)P(A veya B) = P(A) + P(B) − P(A) × P(B)P(hiçbiri) = (1 − P(A)) × (1 − P(B))n denemede en az bir kez: 1 − (1 − P(A))ⁿ
Örnek olasılık hesabı
A %50, B %30 ise ikisinin birlikte olma olasılığı %15, en az birinin olma olasılığı %65, hiçbirinin olmama olasılığı %35’tir. %50’lik bir olayın 5 denemede en az bir kez gerçekleşme şansı %96,88’dir.
Olasılık hakkında sık sorulanlar
Bağımsız olay ne demek?
Birinin sonucu diğerini etkilemiyorsa olaylar bağımsızdır: iki ayrı zar atışı gibi. Aynı desteden art arda çekilen kartlar ise bağımlıdır.
Yazı tura 5 kez üst üste tura gelirse altıncıda yazı ihtimali artar mı?
Hayır. Her atış bağımsızdır ve ihtimal yine %50’dir. Buna kumarbaz yanılgısı denir.
Olasılık ile oran (odds) aynı şey mi?
Değil. Olasılık, istenen sonuçların tüm sonuçlara oranıdır; odds ise istenenlerin istenmeyenlere oranıdır. %25 olasılık, 1’e 3 oran demektir.